16 november 2009
VEENEIK ZIET NA VIER EEUWEN WEER LICHT

Als u bij ons de dijk afrijdt treft u, sinds kort, aan de rechterkant een bijzonder stukje geschiedenis: een veeneik ,afkomstig  uit de bodem van de Papendrechtse wijk de Oostpolder. Tijdens graafwerkzaamheden op ± 3 mt diepte in het grondwater werd deze oereik gevonden. Voorzichtig hebben de bouwvakkers en de archeoloog de eik op het droge gelegd. Door eerdere vondsten en onderzoeken durft de archeoloog te vermelden dat de datering van deze eik ± 2000 VOOR CHRISTUS is. en dat de boom ± 400 jaar oud is geworden. De leeftijd is opmerkelijk voor deze omgeving. Omdat het veen geen goede houvast bood vielen de bomen vaak al op jongere leeftijd om. Het vermoeden is dat deze eik aan de oever van een riviertje heeft gestaan en daarom deze dikte heeft kunnen bereiken. De eik moest een 'veilig' plekje krijgen. De archeoloog dacht aan een plekje bij ons, de Heerlijkheid van Papendrecht is tenslotte een historische plek. U kunt hem bewonderen op het erf, tijdens openingstijden van de! winkel. De foto's tonen de plaatsing, symbolisch gezien na 4000 jaar weer licht.

Chris Wijmans schreef  in weekkrant 'De Klaroen' het volgende artikel over de veeneik

PAPENDRECHT - Op zijn gebruikelijke speurtochten door de omgeving werd de blik van Cees van der Esch een paar weken geleden getroffen door wat leek een stuk wrakhout ergens bij de nieuwbouw in de Oostpolder.

Door Chris Wijmans
Zijn bekende nieuwsgierigheid dreef hem tot nader onderzoek en al gauw stelde hij vast dat hij naar een uniek stuk geschiedenis stond te kijken, namelijk: een fossiele veeneik. "Ik weet zeker dat de boom rond de vierhonderd jaar is geworden voordat hij (vermoedelijk) omviel", verzekert Van der Esch. "Te oordelen naar locatie en toestand dateert de boom van dezelfde tijd als de bomen die we hier al eerder hebben opgegraven. Die stamden uit ongeveer tweeduizend jaar voor Christus." Daarmee is een stuk geschiedenis van vierduizend jaar oud boven water gekomen. Die data en de leeftijd kunnen tegenwoordig zeer nauwkeurig worden vastgesteld met de jaarringentechniek, de zogenaamde Dendrochronologie. Het gespecialiseerde centrum daarvoor, Stichting Ring, is gevestigd in Amersfoort. Die stichting was met een internationaal onderzoek bezig naar onder andere de klimatologische omstandigheden in het verleden. Aan de hand van dat onderzoek is de zogenaamde veeneikkalender samengesteld. Een paar jaar geleden waren al zeventien veeneiken in de Oostpolder gevonden. De Archeologische Werkgemeenschap hielp de stichting toen met het zagen van schijven. "Die Papendrechtse bomen hebben zelfs hiaten in het kalendergedicht", aldus Van der Esch. Uit hetzelfde krekensysteem zijn bij de waterzuivering in 1995 nog eens vijftien stuks tevoorschijn gekomen, allen daterend van globaal 2500 tot 800 voor Christus. Dankzij de conserverende werking van het veen blijven de restant perfect bewaard. Dat blijkt ook wel uit mummies die ooit werden opgegraven uit het veen.

Fruitheerlijkheid
Inmiddels is de veeneik verplaatst naar de werf van de Fruitheerlijkheid aan de Kerkbuurt. Het publiek kan tijdens de winkeluren een kijkje nemen en de boom bewonderen. "Gezien de historische plek en de kelders van het ambachtsherenhuis lijkt mij dit een uitstekende plaats", meent Van der Esch. "Bovendien ligt de loop van dezelfde stroomrug waar de boom ooit groeide hier in de boomgaard." Van der Esch hoopt dat de gemeente bereid is het jaarringenonderzoek te laten doen: "Daar zijn wel wat kosten aan verbonden", geeft hij aan. "Ik heb het in 1996 laten doen en toen kostte het driehonderd gulden." Voor dat beperkte bedrag zal Van der Esch vermoedelijk wel medewerking van de gemeente krijgen. Tenslotte ligt op de stoep van de Fruitheerlijkheid een uniek stuk Papendrechtse historie.

Cees van der Esch (links) bij de oude eik, 
die nu bij de Fruitheerlijkheid Papendrecht ligt.